Beer gepakt, op de bar gezet, foto getrokken en klaar. Maar dan zoom je in en merk je dat er toch nogal wat foutjes in het schilderwerk zitten. Delen waar de verf wat afgebladerd is, waar er een vette vingerafdruk te zien is, waar het schilderwerk niet zo netjes blijkt te zijn. Super! Perfect materiaal om de clone stamp en patch tools in Photoshop eens op los te laten. Links is voor, rechts is na (alhoewel ik vermoed dat iedereen dat wel al doorhad). Doorklikken voor een 1:1 versie.

In het kort de opeenvolgende stappen: 1) de basisbewerkingen in Lightroom (cameraprofiel, witbalans, contrast, tone curve, etc), 2) retoucheerwerk in Photoshop (oneffenheden wegwerken, lijnen netjes opkuisen), 3) terug in Lightroom de laatste aanpassingen (achtergrond lichter gemaakt, vignette erop en nog wat extra contrast).

Oneffenheden en plekjes in grote egale vlakken werk ik weg met de patch tool in Photoshop (of met de spot removal tool in Lightroom indien het er niet teveel zijn). Om de gekartelde lijnen op te kuisen gebruik ik de clone stamp tool. Kies een kant van de lijn (in dit voorbeeld maakt het niet veel uit), neem een sample, zorg dat de sample meevolgt als je de brush verplaatst (aligned aanvinken in de toolbar) en trek de lijn effen.

Door de beperkte DOF in dit voorbeeld moet je wel opletten dat je de hardheid van de brush af en toe aanpast. Zachte brush voor onscherpe delen in de foto, hardere brush voor elementen in focus. Na het retoucheren van het grijze label achter de ‘Follow’ tekst moest er ook terug wat schaduw toegevoegd worden rechts in beeld, achter de ‘w’ (met behulp van een curve adjustment layer + masker).

Moet je zoveel werk in 1 foto steken? Geen idee. Het hangt af van het beeld, denk ik (en ja, een mens kan zo bezig blijven). Voor mij is dit eerder een manier om, zonder druk van een deadline, wat te experimenteren en bij te leren. En die beer protesteerde ook niet toen ik vroeg of het ok was om niet-geretoucheerde beelden van hem online te zwieren voor een post. Toffe gasten wel, die plastieken beren.

Ergens in September vorig jaar had ik het over wat er uit mijn camera rolt en wat ik online plaats. Het ging toen voornamelijk over het eindresultaat en niet echt over de weg ernaartoe. Onlangs nog kwam de vraag of ik niet nog eens een voor en na beeld wou online zwieren.  Hoog tijd om die draad terug op te pikken dus.

Het portret van Olivier hierboven is dus de afgewerkte foto.  Getrokken toen we met een opdracht architectuur bezig waren in een verlaten huis ergens nabij Sluis.  ‘t Is mijn ding niet gebouwen fotograferen, dus na een halfuur ben ik dan maar wat portretten beginnen maken.  De triggers had ik thuisgelaten, maar ik had wel 1 flits mee die ik via mijn D300 remote kon sturen (Nikon CLS is gewoon de max!).  Flits op de grond gelegd en naar boven gericht, Olivier zijn kap laten opzetten, gevraagd of hij voor de verandering eens serieus kon kijken en klikken maar!

Originele RAW met D2X Mode II profiel

De originele foto
Dit is dus wat er uit de camera kwam en ja ik had een aantal zaken al direct tijdens de opname anders kunnen instellen. De witbalans stond eigenlijk te warm en ik had makkelijk naar 1/125s kunnen gaan om het klein beetje omgevingslicht er nog uit te halen. Op dat moment wist ik echter nog niet 100% zeker wat ik met de foto zou aanvangen. Dan nog liever ietsje teveel detail in de foto houden dan alles in schaduwen weg te steken. Ik fotografeer trouwens in RAW, dus er zijn voldoende mogelijkheden om te tweaken achteraf.

Backup, importeren en profiel instellen
Soit, ik kom thuis, ik maak een backup van de gegevens en importeer de foto’s in Lightroom. Tijdens het importeren pas ik een preset toe die het D2X Mode II profiel op de foto loslaat (via Camera Calibration onder de Develop module). Waarom? Omdat ik in mijn Nikon camera als Picture Control ook D2X mode II gebruik. Ik heb het liefst dat wat ik tijdens de shoot op het LCD van de camera beoordeel er uiteindelijk ook zo in Lightroom uitziet. Waarom D2X Mode II? Omdat ik persoonlijk vind dat de huidtonen er beter uitzien met dat profiel en het globaal gezien een beter startpunt is voor mijn postprocessing werk. Meer informatie over het verband tussen Nikon Picture Controls en de Camera Calibration in Lightroom alhier.

Sleuren aan die schuifbalken
Na wat selectiewerk in de Lightroom Library module begin ik de overgebleven beelden af te werken. Hier komt het: ik doe dat volledig at random en ik maak in een aantal gevallen zelfs gebruik van alle mogelijke functies (bvb. split toning, tone curve, HSL, etc). Ik ga wel steeds beginnen met de Basic sliders. Checken of er geen ongewenste over- of onderbelichte delen in de foto zitten, witbalans instellen (in dit geval een pak kouder), etc. Ik haal ook meestal de saturatie van de foto ietsje omlaag om vervolgens via Vibrance alles behalve de huidtonen terug wat op te kleuren (dat is trouwens één van de voordelen van die Vibrance functie).

Enkel de Contrast en Brightness sliders gebruik ik zelden. Waarom? Omdat de Tone Curve eronder mij meer controle geeft. Via Contrast gaat Lightroom de lichte tonen in dezelfde mate omhoog duwen als dat de donkere tonen omlaag getrokken worden. De Tone Curve laat toe om dat asymmetrisch te doen. Meer en fijnere controle dus. Hou ik wel van.

Overzicht Lightroom develop settings

Een overzicht van wat ik concreet voor deze foto heb aangepast (in die mate dat ik me de correcte volgorde van mijn stappen nog kan herinneren. Ik durf nogal heen en weer te springen tussen de sliders :P):

• Witbalans: temperatuur omlaag gehaald (van 5150K naar 4600K) om een kouder effect te bekomen. De magenta zweem die er toen nog inzat wat getemperd door de Tint van -1 naar -7 te trekken.
• Over-en onderbelichting: tijdens het fotograferen check ik steeds of er geen ongewenste uitgeblazen delen in de foto zitten (via de Highlights optie of het histogram) dus ik wist al dat er daar geen probleem was. Dat er donkere partijen inzitten die naar de hoeken toe en in de kap wat dichtlopen geeft niet vind ik. Toch niet bij deze foto.
• Contrast: via de Contrast slider een eerste globale contrast aanpassing doorgevoerd die daarna bijgetweaked werd door middel van de Tone Curve. Via de Clarity optie ook nog eens het contrast in de middentonen wat opgetrokken (wat resulteert in hardere randen).
• Saturatie: de foto werd algemeen gedesatureerd en achteraf werd via Vibrance in alles behalve de huidtonen terug wat kleur bijgestoken. Ik doe dat voor bijna alle foto’s die ik bewerk. Eigenlijk zou ik dit kunnen toepassen als preset tijdens het importeren van de beelden.
• Oplichten: doordat er iets teveel detail verloren was gegaan in de donkere tonen dan nog maar wat Fill Light bijgestoken. Waarom de Blacks dan niet wat terugschroeven? Het geeft een andere effect vind ik. It’s a taste thing.
• HSL: de huidtinten bleken, naar mijn smaak althans, nog iets te donker uitvallen. Via de Luminance optie in het HSL deel van de Develop module werden die terug wat opgetrokken. Hiervoor ga ik altijd op de foto zelf klikken en slepen en dus niet via de individuele sliders werken. De reden? De huid bevat soms een combinatie van meerdere kleuren (in dit geval rood en oranje). Door rechtstreeks op de foto te werken pas je in één keer alle relevante kleurkanalen aan.
• Duotoon: de schaduwen werden nog kouder gemaakt door er via de Shadows slider in het Split Toning deel een blauwe tint (228) in te steken. Achteraf heb ik de Highlights (waaronder de huid dus) terug een klein beetje opgewarmd door geel toe te voegen (55)
• Verscherpen: de foto zoals die uit de camera kwam was gewoon te scherp. Vooral door de zeer directionele belichting werd elk detail in de huid nog eens extra in de verf gezet. Scherpte dus iets naar beneden gehaald en via Masking ervoor gezorgd dat zaken zoals de wangen minder opgescherpt werden.
• Vignette: ja dus. Het waarom is denk ik duidelijk: om de randen voldoende donker te maken en de achtergrond weg te steken. Aan de rechterkant bleek het nog iets te helder dus werd daar via een Local Adjustment alles nog wat donkerder gemaakt.

Oh, volledig vergeten, croppen is iets wat ik altijd eerst doe. Photoshoppers in de zaal slaken nu collectief een kreet. Croppen doe je pas op het einde pipo! Ik dus niet en de reden is simpel: croppen in Lightroom, zoals alle andere bewerkingen, is niet-destructief en ik werk het liefst op een beeld dat qua compositie goed zit. Zo heb ik in voor de voorbeeldfoto eerst en vooral gecropt zodat alles ietsje centraler stond (en onderaan het logo weg was).

Local Adjustments en Spot Removal
Bij portretten plaats ik steeds een Local Adjustment op de ogen om er iets meer punch in te steken. In het geval van de foto hierboven werd het zelfs serieus overdreven. Ik zet ook steeds de Auto Mask optie af wanneer ik met Local Adjustments werk. Auto Mask maakt Lightroom gewoon pokketraag. Zo zitten er in dit specifiek voorbeeld een stuk of 10 local adjustments in. Onder andere een serieuze saturatieboost op de irissen, rechterkant wat donkerder, wenkbrauwen minder scherp gemaakt, etc, etc.

Detail van een aantal Local Adjustments

Ongewenste stofdeeltjes cloon ik weg met behulp van de Spot Removal functie (in de Heal mode weliswaar). In veel gevallen werk ik daar ook zaken zoals ongewenste reflecties of haartjes mee weg. Alleen voor iets meer complexe toestanden (zoals de flits in de ogen hierboven) ga ik naar Photoshop (handig dankzij de integratie met Lightroom).

En dat is het eigenlijk zowat.  Oh right, presets.  Ik heb er een stuk of 4 of 5 die ik wel eens durf gebruiken als startpunt, maar meestal werk ik vanaf nul.  Ok, ik heb wel presets die een bepaald onderdeel instellen (zoals de duotoon settings of een vignette), maar globale all-in-one presets?  Nope.  De ene foto is de andere niet.  Bij gekijkaardige beelden (zoals bij een studioshoot) ga ik natuurlijk niet steeds van nul beginnen.  Dan bewerk ik één foto en kopieer ik gewoon de settings naar de rest van de set.  Snel en efficient.

Proberen dus die handel!  Ik had nog een reeks onbewerkte foto’s van Noah liggen waar er serieus roze huidtinten in zaten.  Hoewel de kleine een schoon roos velleke heeft vond ik het toch iets te fel naar mijn goesting.  Het ideale beeld om dus een ‘Pieterke’ op los te laten.  Hieronder het originele beeld zoals Lightroom het toont met het ACR4.4 profiel.

Na bewerken in Lightroom:

Goed gevonden dus van Pieter om met behulp van een duotoon de huidtinten op te warmen. Ik kan het effect echt wel smaken. Naast de Lightroom bewerkingen die je in Pieter’s post kan zien, heb ik enkel nog wat scherpte toegevoegd (weliswaar met een masker van 80%), de ruis wat onderdrukt, een klein beetje post-crop vignettering (ik vind het effect van de post-crop vignetten ook op niet gecropte beelden mooier dan wat de standaard vignette slider doet) en een kleine aanpassing van de camera calibratie. Meer bepaald de red primary die ik een heel klein beetje minder rood en iets minder gesatureerd gemaakt heb.

Hieronder nog een zwart/wit versie. Voor de verandering eens niet met de zwart/wit processing die ik normaal gezien gebruik. Zelf werk ik meestal met de grayscale optie in Lightroom om vervolgens met de HSL sliders de informatie in de individuele kleurkanalen van intensiteit te veranderen. Neen, ditmaal heb ik Jan zijn manier van werken eens toegepast: starten van de Creative – B&W Low Contrast preset en vervolgens met de basic sliders en tone curve het gewenste contrast effect proberen te bekomen.

Deze preset desatureert de foto volledig (saturation slider volledig naar beneden) en gebruikt een custom camera calibratie setting die de huidtinten er heel wat lichter doet uitzien. Op het einde heb ik alsnog eens op de grayscale knop gedrukt (koppig als ik ben). Hier en daar heb ik ook nog wat locale edits toegepast. Iets meer clarity op neus en lippen (+20) en de helderheid van het deel rond de ogen ietwat opgetrokken (exposure +0.14 en contrast -15). Op onderstaande screenshot staan beide edits actief ter illustratie.

Omdat de vorige post nogal lang aan het worden was en dit stokje (‘watte, weeral een stokje?’) tussen de rest van het artikel zou verdwijnen maak ik er maar een nieuwe post van.

Nu ik zelf een aantal voor en na beelden getoond heb is het aan jullie (uh-oh, voel ik daar een lichte paniek in de rangen? :P). De opdracht: kies drie fotografen met de vraag om telkens drie beelden te posten samen met het origineel. Die geven dan op hun beurt de stok door aan drie andere, etc. Ik gooi het alvast naar de volgende drie mensen:

• Pieter Van Impe
• Tom Museeuw
• Ake van der Velden

Als je drie foto’s uit je portfolio kiest, selecteer dan misschien twee beelden waar je een stapje verdergegaan bent in de nabewerking en één beeld die zo goed als onbewerkt gebleven is.  Have fun!

Nogal een verschil, niet?  Ik had het al aangekondigd op Twitter dat ik een aantal foto’s zou posten samen met het onbewerkte origineel.  Toegegeven het is met een klein hartje dat ik het doe.  Want je weet natuurlijk niet wat de reacties zullen zijn. Ik durf namelijk nog wel eens onzeker zijn als het over fotografie gaat. Uhm, waarom wil ik dan deze post per se schrijven?

Gewoon, om aan te tonen dat veel van de foto’s die ik op het internet plaats niet in die vorm uit de camera rollen. Het kan frustrerend zijn om op bijvoorbeeld Flickr te browsen en te zien wat andere mensen ‘zogezegd’ uit hun camera halen. Ik kan het weten, het is een gevoel dat ik vandaag de dag bij momenten nog wel eens durf hebben.

Deze post gaat niet over hoe ik het doe, daar zal ik een volgende keer wel in meer detail op ingaan, maar meer over het feit dat ik het effectief doe. Ja, ik durf serieus te sleuren aan de schuifbalken in Lightroom en Photoshop. Neen, er zijn weinig momenten waar ik een foto onbewerkt laat. Zoals Pieter ook al zei op Twitter: kijk naar hoe het er in een doka aan toe gaat.

Het niet altijd even drastisch hoor, zoals de onderstaande paar beelden aantonen.  Ik merk vooral dat ik bij portretten weinig ga/durf aanpassen.  Close-up werk, detailfoto’s of macro beelden ga ik meestal wel iets verder mee.  Maar goed, dit zijn dus een aantal van mijn foto’s.  Hopelijk is iemand hier iets mee :)

Een zeer goeie site is trouwens pixeldreamer.de van collega fotoblogger Klaus.  Voor elk beeld dat hij post kun je het originele en onbewerkte bestand bekijken (gewoon met de muis even boven ‘naccher’ hangen).  Zeer knap, zeer leerrijk en vooral zeer moedig van Klaus om de ganse wereld te tonen wat hij met zijn beeldmateriaal doet.  Zeker eens gaan kijken.

Nu mag ik wel de nadruk leggen op ‘na wat tijd’. Er zat namelijk her en der op die BBQ wat stof en vuil die ik wou wegclonen. Klik op de ‘spot removal’ tool in Lightroom en hupsakee, stofje hier weg, stofje daar weg, ah daar nog eentje en daar en ginder en… you catch my drift. In mijn hoofd een stemmetje dat constant zei dat ik het bestand misschien beter gewoon in Photoshop kon opendoen, maar neen, keikop die ik ben: doorklikken, zo’n kwartier lang! Lightroom spot removal tool FTW! Ziehier mijn *ahem* kunstwerk:

Een beetje erover? Ja, tegen wie zeg je het. Soms kan ik echt verkeerd bezig zijn. Pas op en ik besef dat op het moment dan ook hee, maar toch gewoon gelijk een keikop verder doen. Ik zou soms ambetant worden van mezelf. Nu bon. Als extra hieronder het originele bestand: