Van foto's, browsers en kleuren

Jaja, het aloude probleem van beelden op je blog plaatsen en merken dat de kleur van je beeld plots helemaal anders lijkt (meestal veel gedesatureerder) dan in Lightroom of Photoshop.  Joeri had er een weekje terug blijkbaar ook een beetje last van.  Ik heb toen een poging gedaan om uit te leggen in de comments wat precies de reden was, maar vermits ik in het verleden dezelfde vraag al meermaals heb mogen beantwoorden pen ik het hier ook even neer.

Au fond is het niet zo’n heel complex probleem.  Het heeft alles te maken met kleurprofielen (hoor ik daar gezucht achteraan in de zaal?) en hoe bepaalde webbrowsers er rekening mee houden en anderen helemaal niet.  Op zijn eenvoudigst gezegd bepalen kleurprofielen hoe de kleuren in de foto moeten weergegeven worden.  I know, het is ietsje complexer dan dat, maar het is voldoende als basis voor mijn uitleg.

Laten we gewoon een voorbeeld nemen.  Ik heb foto’s getrokken en ik heb die ingeladen in Lightroom.  De beelden worden bewerkt en op een bepaald moment ben ik blij met het eindresultaat (bijvoorbeeld de onderstaande close up van een wijnglas gevuld met Pisang Ambon en plastiek ijsblokjes):

Lightroom CM original

Nu wil ik dat beeld gaan gebruiken in een blogpost en moet ik het dus gaan exporteren als JPG vanuit Lightroom.  Dus ik kies File/Export en krijg een dialoogvenster met een aantal opties, waaronder de mogelijkheid om te kiezen welk kleurprofiel ik in het JPG beeld wil steken:

Lightroom export dialog

Het probleem is nu dat niet alle webbrowsers die kleurprofielinformatie in de JPG gaan lezen.  Internet Explorer bijvoorbeeld gaat steeds van de veronderstelling uit dat alle JPG beelden opgeslaan werden met het sRGB profiel (dus ook als dit niet het geval is).  Safari op Mac maakt die veronderstelling niet en houdt steeds rekening met het profiel waarmee de foto geëxporteerd werd.  Firefox is dan weer een speciaal geval.  Standaard werkt het op dezelfde manier als Internet Explorer (kleurprofielen in JPG bestanden worden niet gelezen en er wordt verondersteld dat het steeds over sRGB gaat), maar je kan dit gedrag aanpassen via een configuratieoptie.  Verder meer daarover.

Nemen we nu een standaard Firefox en gaan we daarin een versie van de Pisang foto met AdobeRGB kleurprofiel gaan tonen dan krijgen we dit:

Firefox - AdobeRGB - CM disabled

Open om het verschil goed te zien eens de Lightroom screenshot en het beeld hierboven in een aparte tab en wissel eens tussen beide.  Je zal merken dat de kleuren in de tweede foto anders zijn.  Dit komt omdat de foto opgeslaan werd met een AdobeRGB kleurprofiel, maar Firefox leest dit niet en maakt de veronderstelling dat het over een sRGB profiel gaat.  Gevolg: het beeld ziet er niet correct uit.

Ok, tweede poging.  Laten we gewoon het beeld exporteren vanuit Lightroom en aangeven dat we ditmaal een sRGB profiel willen in plaats van AdobeRGB:

Firefox - sRGB - CM disabled

Not too shabby.  ‘t Is al beter maar mensen met goeie kijkers zullen merken dat er alsnog een klein verschil in kleur is tussen dit beeld en het origineel.  De reden?  Firefox leest nog steeds niet het kleurprofiel uit de JPG.  De browser veronderstelt een sRGB profiel en gaat dit profiel vanuit het systeem opladen en gebruiken.  Tussen het sRGB profiel dat in de foto zit en het profiel dat meegeleverd wordt met het operating system (wat default door Firefox en Internet Explorer gebruikt wordt) kan er een lichte afwijking zitten.  Niet echt veel, maar soms merkbaar.

Maar zoals ik al zei kun je in Firefox (vanaf versie 3) een setting aanpassen waarna de browser rekening gaat houden met de kleurprofielinformatie die in JPG bestanden zit (en ze dus altijd correct gaat tonen).  Typ in de adresbalk ‘about:config’ (zonder quotes), lees de waarschuwing en klik op de knop om door te gaan.  Geef vervolgens in het filterveld ‘management’ in (terug zonder quotes) en zoek de regel gfx.color_management.enabled.  Dubbelklik om de waarde te veranderen naar true.  Herstart Firefox en klaar is kees.

Firefox CM config

Als we nu de JPG foto met AdobeRGB kleurprofiel in de webbrowser gaan bekijken dan zien we dat het beeld ditmaal wel correct weergegeven wordt:

Firefox - AdobeRGB - CM enabled

De JPG foto met sRGB kleurprofiel ook (en ditmaal zo goed als identiek aan het origineel en de AdobeRGB versie hierboven):

Firefox - sRGB - CM enabled

Zoals je kan zien zijn ze nu allebei gelijk aan elkaar en aan de originele Lightroom screenshot.  Jeuj!  Probleem opgelost dus!  Wel ja en neen.  Dit werkt wel voor Firefox, maar Internet Explorer gaat hiermee niet opeens kleurprofieldata uit JPG bestanden gaan lezen.  Vandaar de gouden regel wanneer je JPG bestanden gaat gebruiken op het net: exporteer ze steeds met een sRGB profiel.   Als de browser het profiel uit de foto leest: super.  Indien niet, wordt er toch sRGB verondersteld, wat dus ook correct is.

Mocht je het zelf eens willen testen, hier zijn alvast beide versies van de foto: met AdobeRGB profiel en met sRGB profiel.  Gewoon downloaden en vervolgens openen in een webbrowser naar keuze.

Rookfotografie

Op de laptop heb ik een tekstbestandje staan waarin ik allerhande foto ideetjes neerpen.  Als ik toevallig ergens iets tegenkom wat ik ook wel eens zou willen uitproberen of er springt mij opeens een (op dat moment dan) geniaal idee te binnen dan schrijf ik dat kort op.  Als ik dan eens zonder inspiratie zit dan snuffel ik gewoon even door die notities.

Smoke photography

Zo ook met rookfotografie.  Ik had het al relatief lang geleden opgeschreven, maar pas een week of zo terug heb ik het effectief eens geprobeerd.  Joke en Noah waren het huis uit, dus ik kon in alle rust en stilte een halve dag experimenteren.  Hier is alvast de opstelling die ik gebruikt heb voor de bovenstaande foto:

Smoke photography setup

Het wierookstokje heb ik vertikaal in wat piepschuim vastgestoken en het geheel op een bord gezet.  Links achter, op dezelfde hoogte als het stokje, staat een Vivitar 285HV flits met aan de andere kant een reflector om een deel van het licht terug te kaatsen.  De ‘snoot‘ zorgt ervoor dat het licht niet teveel verstrooid wordt zodat de zwarte achtergrond mooi donker blijft.

Smoke photography Vooraleer de wierook aan te steken heb ik een stuk karton, met daarop wat tekst, achter het wierookstokje geplaatst en de camera (op statief weliswaar) daarop scherpgesteld.  Om te vermijden dat de rook direct onscherp wordt als het wat van de camera weg of naar de camera toe waait kun je best voldoende scherptediepte kiezen (in dit geval f/9).  Rook beweegt op zich niet echt snel, dus een sluitertijd van 1/125 of 1/160 is ruim voldoende om het geheel te bevriezen.

In principe meet ik mijn flitsen uit met een lichtmeter, maar in dit geval ben ik simpelweg voor trial-en-error gegaan.  Flits op full power, camera ingesteld, wierookstokje aangestoken en een stuk of drie testfoto’s getrokken.  Flits eventueel wat herpositioneren, diafragma en sluitersnelheid wat bijregelen en klaar.  Vanaf dan is het wachten tot de rook leuke patronen begint te maken en af en toe eens afdrukken.

Smoke photography Bij de eerste set foto’s heb ik nogal wat zitten zwaaien met papier en de rook in allerlei bochten proberen te wringen, maar uiteindelijk is het gewoon makkelijker om de rook zijn eigen weg te laten zoeken.  De warmte die onststaat zorgt er voor dat de wierook zelf patronen gaat vormen, dus geduld hebben is de boodschap.  Zorg er trouwens voor dat je in een goed verluchte ruimte werkt.  Niet zozeer om hygiënische redenen, maar gewoon omdat de opgestapelde rook voor een irritante waas in de foto’s zorgt :)

Afwerken van de foto’s gebeurde binnen Lightroom en Photoshop.  De basisbewerkingen zoals donker maken van de achtergrond in Lightroom, inverteren en toevoegen van kleur in Photoshop.  Voor de foto bovenaan deze post: een nieuwe laag maken, vullen met een gradient en als ‘blend’ mode ‘color’ kiezen.  That’s it.  Relatief eenvoudig dus. Meer voorbeelden in deze Flickr set.

Een Strobist kit in elkaar steken

Dus je hebt een flits, paraplu adapter en een Cactus V2s trigger en je wil al die componenten aan elkaar koppelen? Als je, zoals ik, nog nooit met dergelijk materiaal hebt gewerkt dan is de eerste reflex om alles gewoon op elkaar te gaan schuiven zoals op de foto hieronder links.

Vivitar 285HV Vivitar 285HV

Het werkt, maar eenmaal je alles op een statief gaat plaatsen zul je vlug merken dat het geheel nogal durft heen en weer te wiebelen. Een betere oplossing (volgens mijn bescheiden mening althans) staat op de foto rechts. Schuif de flits rechtstreeks op de flitsschoen van de paraplu adapter en verbind de ontvanger door middel van de meegeleverde kabel met de flits. Maak vervolgens de Cactus V2s ontvanger met behulp van een elastiek of Bongo tie vast aan het statief (het eindresultaat)

Cactus V2s trigger Cactus V2s trigger

Indien je een flits (een SB-600 bijvoorbeeld) zonder flitsconnector gebruikt dan kun je natuurlijk niet anders dan de Cactus V2s ontvanger er tussen te plaatsen. Wat je in dit geval wel kan doen is de kleine flitsschoen die standaard op de paraplu adapter zit losmaken en de paraplu adapter pin rechtstreeks vastmaken aan de ontvanger (zie de foto’s hierboven). De rest van de foto’s kun je terugvinden in deze Flickr set.